Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

Primary Care Unit Innovation

โครงการหมู่บ้านจัดการสุขภาพ

ผู้รับผิดชอบโครงการ : นางสิรินทิพย์ เจนติยานุรักษ์ process
ปี พศ. : 2550
หน่วยงาน : สถานีอนามัย : ศูนย์สุขภาพชุมชนบ้านเขาดิน ตำบลเขาดิน
จังหวัด : นครสวรรค์
ประเภทนวัตกรรม : การจัดบริการสุขภาพชุมชน

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

รายละเอียดโครงการ :

หลักการและเหตุผล       

           ในการดำเนินงานสร้างสุขภาพ เป็นงานที่ทำได้ยากเนื่องจากประชาชนคนไทย ส่วนใหญ่ มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการใช้จ่าย   ดังนั้น ประชาชนส่วนใหญ่จึงให้ความสำคัญกับการทำงานเพื่อหารายได้มาตอบสนองต่อความต้องการ  สร้างให้เกิดความเครียด  ครอบครัวแยกย้ายกันไปทำงาน  ทำให้ขาดความอบอุ่น   ขาดการเอาใจใส่ดูแลซึ่งกันและกันในครอบครัว    และไม่ใส่ใจในการดูแลด้านสุขภาพที่ถูกต้อง  กระทรวงสาธารณสุขได้ปรับเปลี่ยนกลวิธีต่างๆ  หลากหลายรูปแบบ  เช่นงานสาธารณสุขมูลฐาน งานสุขภาพดีถ้วนหน้า    การสร้างแกนนำครอบครัว  ระบบสุขภาพภาคประชาชน   กิจกรรมเมืองไทยแข็งแรง   ครอบครัวแข็งแรง   ซึ่งล้วนแล้วแต่มีวัตถุประสงค์เดียวกัน  คือมุ่งหวังให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดี   เน้นให้เกิดการสร้างสุขภาพ เป็นเรื่องของบุคลที่ต้องใส่ใจ  ตระหนักถึงการสร้างสุขภาพด้วยตนเอง  สามารถแก้ไขปัญหาด้านสารธารณสุขของชุมชนด้วยกระบวนการต่างๆ ที่ชุมชนคิดขึ้นเอง  เพื่อให้เกิดความเหมาะสมกับสภาพท้องถิ่น   นำทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ได้อย่างคุ้มค่า   และให้เกิดประโยชน์สูงสุด      ดังนั้นการที่จะทำให้คนในชุมชนเกิดความตระหนักและใส่ใจกับสุขภาพของตนเอง  อย่างเป็นธรรมชาติ  ควบคู่ไปกับการดำเนินชีวิตประจำวัน  โดยไม่รู้สึกเป็นภาระ   จะต้องมีการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ  เพื่อสอนให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้  ทำซ้ำจนเคยชิน   จนทำให้เกิดพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง  ทำให้คนในชุมชนมีการใส่ใจในการสร้างสุขภาพอย่างแท้จริง

             ระบบการจัดการด้านสุขภาพ หมายถึงการที่ชุมชนมีกระบวนการร่วมกันคิด วิเคราะห์ถึงสภาพความเป็นอยู่และร่วมกันสร้างกิจกรรมการดำเนินงานด้านสุขภาพ   หมู่บ้านที่จะมีระบบการจัดการสุขภาพที่สมบูรณ์และดำเนินไปสู่ความสำเร็จได้นั้นมีหลายๆปัจจัยที่เข้ามาเกี่ยวข้อง   การจะทำให้ประชาชนมีจิตสำนึกและแสดงบทบาทในการดูแลตนเองและพัฒนาสุขภาพของคนในครอบครัวและชุมชนได้นั้น สามารถทำได้ด้วยการสร้างกระบวนการที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมและเสริมสร้างความเข้มแข็งของสังคม ภายใต้การตัดสินใจและความต้องการของประชาชนและชุมชนตามศักยภาพของท้องถิ่นโดยประชาชนและชุมชนมีอำนาจเต็มที่ คนในชุมชนรวมตัวกัน ร่วมกันคิด ร่วมกันทำ ร่วมใจกันบริหารจัดการคน ทุนและความรู้ของชุมชน เพื่อให้เกิดโครงการของประชาชน โดยประชาชน เพื่อประชาชนในชุมชน ที่เน้นการพัฒนาคนในชุมชนให้เข้าใจปัญหาของตนและชุมชน คิดเป็น มีทักษะ วางแผนในการแก้ปัญหาเองได้ มีอิสระในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ วิเคราะห์ปัญหาชุมชนร่วมกัน โดยมีอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) เชื่อมประสานและกระตุ้น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และภาคีเครือข่ายสนับสนุนทรัพยากร เพื่อสื่อสารให้ประชาชนผู้สนใจหันมามีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมของชุมชน ด้วยการเป็นแกนนำประจำครอบครัว ผู้รับผิดชอบดูแลสุขภาพตนเอง ครอบครัว และชุมชนตลอดจนสภาวะแวดล้อมให้เอื้ออำนวยต่อการมีสุขภาพดี ทั้งนี้ไม่เพียงแต่ใช้เทคนิคและกระบวนการสร้างความครอบคลุมประชากรจำนวนมาก ด้วยยุทธศาสตร์ใช้ระบบผู้นำการเปลี่ยนแปลง  (อสม.หรือเครือข่ายสร้างสุขภาพ ) ช่วยทอนจำนวนการครอบคลุมให้อยู่ในวิสัยที่จะบริหารจัดการได้ แต่ให้ความสำคัญกับเทคนิคและกระบวนการประชาคมเพิ่มขึ้น    ซึ่งแต่ละปัจจัยนั้นมีความสัมพันธ์กัน  เกี่ยวเนื่องและประกอบกันขึ้นมา  เป็นชุมชน    การที่จะทำให้ชุมชนมีระบบการสร้างสุขภาพอย่างสมบูรณ์แบบ  ต้องคำนึงถึงทุกๆปัจจัย  โดย เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ก็เป็นปัจจัย ส่วนหนึ่งที่จะทำให้ชุมชนประกอบกันได้อย่างสมบูรณ์  โดยที่ทุกส่วนก็ต้องร่วมมือร่วมใจที่จะสร้างชุมชมให้แข็งแรง   ภายใต้ระบบการจัดการที่ดี  เหมาะสมกับท้องถิ่นของตนเอง

             ตำบลเขาดิน  เป็นตำบลหนึ่งที่มีปัญหาด้านสุขภาพหลายอย่าง  จากการรายงานสภาวะสุขภาพของประชาชนตำบลเขาดินปี 2546 - 2548  พบว่าประชาชนมีปัญหาเจ็บป่วยด้วยโรคในระบบทางเดินหายใจ  โรคผิวหนังจากผลกระทบจากการทำอาชีพเก็บมะลิ ซึ่งใช้สารเคมีในการกำจัดแมลง  โรคในกลุ่มโรคไม่ติดต่อ เช่นโรคความดันโลหิตสูง   โรคเบาหวาน  โรคหัวใจ  ตามลำดับ  รวมทั้งมีพฤติกรรมการออกกำลังกายน้อย  สูบบุหรี่  ซึ่งที่ผ่านมาการแก้ไขปัญหาสุขภาพ มักเกิดแบบระบบพึ่งพา  และรัฐเป็นผู้จัดให้  ชุมชนขาดความตระหนัก ขาดจิตสำนึกและการแสดงบทบาทในการดูแลตนเองในการสร้างสุขภาพไม่เหมาะถูกต้อง   รวมทั้งผู้นำ และแนวร่วมที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงขาดทักษะในการค้นหาปัญหา  การแก้ไข  และขาดกระบวนการการเรียนรู้ การดูแลสุขภาพตามวิถีชุมชน  

          ดังนั้นทางศูนย์สุขภาพชุมชนบ้านเขาดิน  จึงได้จัดทำโครงการหมู่บ้านจัดการสุขภาพขึ้นเพื่อเสริมสร้างให้แกนนำเครือข่ายมีทักษะ การจัดการระบบสุขภาพในหมู่บ้าน  ซึ่งเป็นกลวิธีหนึ่งที่จะทำให้ชุมชนได้เรียนรู้สุขภาพของคนในชุมชน     เริ่มต้นจากการสร้างผู้นำการเปลี่ยนแปลง  โดยการปรับทัศนคติและบทบาท  สร้างจิตสำนึก ศรัทธา ความรัก    ความสามัคคี    เสริมสร้างและพัฒนาผู้นำให้มีศักยภาพในการส่งเสริม สนับสนุนให้ประชาชนสามารถจัดการสุขภาพด้วยตนเอง อย่างเป็นที่ยอมรับของสังคม ด้วยการสร้างความเป็นผู้นำที่มีผลงานสูง สร้างมาตรฐาน แนวปฏิบัติ และให้ความสำคัญต่อกระบวนการ     เสริมสร้างให้เกิดความเข้มแข็งของโครงสร้างชุมชนที่เอื้อต่อการจัดการระบบสุขภาพภาคประชาชน   ผ่านตามกระบวนการการเรียนรู้ต่างๆอย่างเป็นระบบ  ตามโครงสร้างของชุมชน   ทำให้เกิดเวทีประชาคมสุขภาพ  ศูนย์การเรียนรู้  สังเคราะห์บทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องสุขภาพชุมชน   จากประสบการณ์จริง   สร้างกิจกรรมให้เกิดความเคยชิน ส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพไปในทางที่ถูกต้อง  เกิดการดูแลสุขภาพโดยโครงการของชุม  ด้วยชุมชน  เพื่อชุมชนของตนเอง   กลุ่มผู้นำการเปลี่ยนแปลง มีเข้าใจในความสำคัญ ในบทบาท หน้าที่ และความรับผิดชอบของตน มีบทบาทในการเฝ้าระวังภาวะสุขภาพ    วิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของคนในครัวเรือน รวมทั้งเป็นต้นแบบการดูแลสุขภาพของครอบครัว ประสานระหว่างบุคคลในครอบครัวกับชุมชน ในการร่วมกิจกรรมของชุมชน และปฏิบัติต่อสภาวะแวดล้อมอย่างเหมาะสม     องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีบทบาทเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงด้วยการรับ กลั่นกรอง วางแผน สร้างเครือข่ายสุขภาพ ระดมทรัพยากรเพื่อสนับสนุนโครงการสุขภาพของชุมชน ให้หลักประกันความจำเป็นพื้นฐาน รวมทั้งการประกันสุขภาพตามนโยบายของรัฐบาล ตลอดจนร่วมมือร่วมใจในการดำเนินงานตามกรอบแนวคิด   ประชาชนและชุมชน มีบทบาทในการดูแลสุขภาพของตนเอง ครอบครัว และสังคม รวมถึงสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดี     ทำให้ลดปัญหาสุขภาพของคนในชุมชนตลอดจนลดอัตราป่วยตายในกลุ่มโรคไม่ติดต่อลงได้   เกิดการดูแลสุขภาพด้วยตนเองแบบยั่งยืน ต่อไป

download ดาวน์โหลดไฟล์รายละเอียดโครงการ : nw219...pdf
Comment #1
recca
Posted @April,01 2009 21.35 ip : 125...213

ดีครับเขียนได้ดี

Comment #2
หทัยการณ์
Posted @March,16 2010 11.27 ip : 112...118

อยากได้เป็นword ค่ะ

Comment #3
วิชิต คำไกร
Posted @May,27 2010 21.33 ip : 125...41

มีความตั้งใจสูงมากครับ

Comment #4
วิชิต คำไกร
Posted @May,27 2010 21.34 ip : 125...41

มีความตั้งใจสูงมากครับ

Comment #5
สายหยุด
Posted @June,12 2010 23.27 ip : 118...11

เก่งเยี่ยมมากค่ะ_คนเขาดินโชคดีจัง:)

Comment #6
โจ๊ก
Posted @June,04 2011 13.19 ip : 118...115

มีข้อมูลเกี่ยวกับหมู่บ้านจัดการสุขภาพตัวอย่างใหมครับขอหน่อย

ปฏิทินกิจกรรมประจำเดือน

«  เม.ย. 2557  »
อาพฤ
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
query time 2.0089999999999 ms.
request time 9.941 ms.