Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

Primary Care Unit Innovation

การดูแลผู้ป่วยเรื้อรังที่บ้านแบบองค์รวม

ผู้รับผิดชอบโครงการ : นางสมจิตร จาอินต๊ะ process
ปี พศ. : 2550
หน่วยงาน : สถานีอนามัย : สถานีอนามัยพระราชทาน
จังหวัด : เชียงราย
ประเภทนวัตกรรม : นวัตกรรมบริการปฐมภูมิในประเด็นการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

รายละเอียดโครงการ :

หลักการและเหตุผล

              สถานีอนามัยพระราชทาน ตำบลป่าซาง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย มีเขตพื้นที่รับผิดชอบทั้งหมด 8 หมู่บ้าน จำนวน 2,228หลังคาเรือน ประชากรทั้งหมด 8,610 คน สภาพพื้นที่เป็นกึ่งเมืองกึ่งชนบท ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม รองลงมาคือ อาชีพรับจ้าง ค้าขาย และรับราชการตามลำดับ 

              จากผลพวงของการพัฒนาประเทศที่ส่งผลให้แบบแผนการเจ็บป่วยของชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไป โรคที่เกิดจากพฤติกรรมสุขภาพไม่ถูกต้องและเหมาะสม เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะโรคเรื้อรังได้กลายเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของประเทศ   ซึ่งได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน มะเร็ง เอดส์ ฯลฯ และผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องการการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมและจิตวิญาณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะประคับประคองและระยะสุดท้ายของชีวิต   และจากสถิติรายงานข้อมูลปี   2549 มีอัตราป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูงเท่ากับ    5,609  ต่อแสนประชากร  อัตราป่วยด้วยโรคเบาหวานเท่ากับ  1,219   ต่อแสนประชากร    และมีผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่สมควรได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้านดังนี้

    -     ผู้ป่วยที่มีปัญหาภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน /ความดันโลหิตสูง   15   ราย

    -    ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังรังระยะสุดท้าย    4     ราย

    -    ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะสุดท้าย     2    ราย

    -    ผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้     20   ราย

    -    ผู้พิการที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้    9    ราย

    -    ผู้ป่วยอื่นที่สมควรได้รับการช่วยเหลือเกื้อกูล    20  ราย  

              จากสถานการณ์ดังกล่าวทาง สถานีอนามัยพระราชทานได้พยายามหาแนวทางการดำเนินงานเชิงรุกในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่บ้านมาอย่างต่อเนื่อง โดยการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยต่อเนื่องจากโรงพยาบาล  โดยเป็นการเยี่ยมผู้ป่วยเฉพาะรายให้คำปรึกษาแนะนำตามหลักวิชาการให้แก่ญาติ ในเรื่องการดูแลผู้ป่วยทั้งทางร่างกาย จิตใจ    ในระยะแรกก็ไม่สามารถติดตามเยี่ยมได้ทุกราย  เนื่องจากบางรายกลับมาอยู่บ้านภายหลังรับการรักษาจากโรงพยาบาลเอกชน บางรายหนังสือส่งตัวยังไม่ถึงสถานีอนามัย   

      จากปัญหาดังกล่าวสถานีอนามัยได้ประสานงานกับอาสาสมัครสาธารณสุขทุกหมู่บ้านให้แจ้งข้อมูลการเจ็บป่วยของผู้ป่วยภายหลังจากกลับจากโรงพยาบาล ในแต่ละหมู่บ้าน ให้แก่เจ้าหน้าที่สถานีอนามัยทางโทรศัพท์หรือให้ญาติผู้ป่วยมาแจ้ง จากการดำเนินงานดังกล่าวทำให้เยี่ยมผู้ป่วยได้ครอบคลุมมากขึ้น แต่ก็ยังเป็นการเยี่ยมผู้ป่วยระหว่างเจ้าหน้าที่กับผู้ป่วยและครอบครัว ,ระหว่างเจ้าหน้าที่/อาสาสมัครสาธารณสุขกับผู้ป่วยและญาติ 

          จากการที่เจ้าหน้าที่ได้ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยเรื้อรังที่ต้องได้รับการดูแลต่อเนื่องในชุมชน บางครั้งมีโอกาสได้เยี่ยมจนถึงระยะสุดท้ายของชีวิต       ได้ร่วมเรียนรู้และเห็นตัวอย่างการมีส่วนร่วมของชุมชนป่าซาง ในการช่วยเหลือดูแลและให้กำลังใจผู้ป่วยโดยทีมของแกนนำชุมชนเองร่วมกับพระสงฆ์ เช่นการเยี่ยมเยือนให้กำลังใจผู้ป่วยและญาติ การช่วยเหลือทางกำลังทรัพย์ และ ได้เห็นพิธีกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ การสู่ขวัญ ,สืบชะตา , ตานธรรม, ตานขั๋ว ,ตานเจดีย์ทราย เป็นต้น

          หลังจากได้เรียนรู้วิถีชุมชนและวัฒนธรรมชุมชนการเยี่ยมบ้านจากการเยี่ยมเฉพาะผู้ป่วยและครอบครัวก็เริ่มเปลี่ยนไป กลายเป็นการเยี่ยมผู้ป่วยและครอบครัว    เยี่ยมคนที่มาเยี่ยมผู้ป่วย และร่วมเรียนรู้กับกิจกรรมที่ชุมชนกำลังทำพิธีกรรมให้แก่ผู้ป่วย ทำให้ได้เรียนรู้ว่า พิธีกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นพิธีกรรม การสู่ขวัญ ,สืบชะตา , ตานธรรม, ตานขั๋ว ,ตานเจดีย์ทราย   ซึ่งเป็นการแสดงความรักและความห่วงใยของคนรอบข้างที่มีต่อผู้ป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตานธรรมมหาวิบาก และการตานขั๋ว ( สะพาน) เป็นพิธีกรรมที่มักจะทำในระยะสุดท้ายของชีวิติ เพื่อให้ผู้ป่วยจากโลกนี้ไปอย่างสงบ และมีศักดิ์ศรี  ( ซึ่งพิธีกรรมเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบแต่ได้นำเอาคุณค่า/ความหมายมาใช้ด้วย เช่น การประกอบพิธีกรรมทุกอย่างเน้นการช่วยเหลือแบ่งปัน   โดยไม่มีการซื้อและผู้สูงอายุได้สอน/สืบทอดให้แก่เด็กและเยาวชน)   

      กิจกรรมดังกล่าวของชุมชนนอกจากเป็นการดูแลสุขภาพแล้วยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ของครอบครัว/ชุมชน ให้เกิดความรัก /ความสามัคคี /การช่วยเหลือแบ่งปัน และยังได้ช่วยสร้างความสัมพันธ์ของเจ้าหน้าที่ฯกับชุมชน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการทำงานสร้างสุขภาพชุมชน และ องค์การบริหารส่วนตำบลยังเข้ามามีบทบาทในการหนุนเสริม เช่น งบประมาณสนับสนุน      ผู้เดือดร้อนขาดแคลนทรัพย์   การรับ-ส่ง ผู้ป่วยไปโรงพยาบาล เป็นต้น

       แต่อย่างไรก็ตามยังมีอีกหลายหมู่บ้านและผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ต้องได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้านอีกหลายรายยังไม่ได้รับการดูแลในลักษณะนี้  ดังนั้นแนวคิดของการดูแลผู้ป่วยเรื้อรังอย่างต่อเนื่องที่บ้าน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนและการผสมผสานภูมิปัญญาพื้นบ้านที่เชื่อมโยงกับมิติต่างๆ  จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งของการดูแลสุขภาพผู้ป่วยนอกจากมิติทางกายที่เจ้าหน้าที่มีบทบาทเข้าไปดูแลและถ่ายทอดความรู้ให้ผู้ป่วยและญาติดูแลกันเอง   ยังมีมิติทางจิตใจและสติปัญญา ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถมีความสุขได้ตามอัตภาพแม้ว่าร่างกายจะประสบกับภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง ตลอดจนผู้ป่วยระยะสุดท้ายของชีวิตก็สามารถตายอย่างมีศักดิ์ศรี      ดังนั้นจึงมีการพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังของชุมชนให้ครอบคลุมและเหมาะสมมากยิ่งขึ้น ตลอดจนขยายแนวคิด การเรียนรู้ไปสู่ชุมชนในเขตรับผิดชอบ   ดังนั้น  สถานีอนามัยพระราชทานจึงได้จัดทำโครงการ การดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่องที่บ้านแบบองค์รวม 

download ดาวน์โหลดไฟล์รายละเอียดโครงการ : cr026...pdf
Comment #1
เก๋
Posted @July,16 2007 23.03 ip : 203...135

เป็นสิ่งที่ดี

              เก๋ (รพ.สงฆ์)

Comment #2
ztaa
Posted @August,07 2007 19.36 ip : 61...73

อยากได้ไฟด์ที่ไม่ใช่ pdf.

Comment #3
เปิ้ล ร.พ. สงฆ์
Posted @May,05 2009 17.01 ip : 203...213

very good

Comment #4
atropa
Posted @June,01 2009 18.02 ip : 203...61

เป็นกรณีผู้ป่วย-ผู้สูงอายุที่ต้องทำกายภาพบำบัดเป็นประจำ ทั้งที่ต้องการฟื้นฟู ต้องการการติดตามผลการฟื้นฟูและเพื่อการป้องกัน

เนื่องจากการรับการบำบัด-ฟื้นฟูกายภาพ มักมีการประชาสัมพันธ์ให้ทราบเรื่องที่โรงพยาบาลเอกชนเป็นส่วนใหญ่ และเมื่อผู้ป่วยกลับบ้านแล้วยังต้องการการฟื้นฟูร่างกาย การทำกายภาพ อยางต่อเนื่องซึ่งบางคน(ส่วนใหญ่) ไม่สามารถไปหาแพทย์/นักกายภาพได้ต่อเนื่อง และมักมีค่าบริการ(ตามโรงพยาบาลเอกชน)ราคาสูง กว่าจะดีขึ้นเป็นหลายแสน หรือกว่าจะไปถึง รพ.รัฐกว่าจะฝ่าด่านรถติดไปได้ รออีกคนไข้อาจหมดใจไปหลายคน...

และจากเดิมที่ต้องทำเอง ใครไม่มีเงินก็ต้องออกจากงาน และ จ้างทำเพิ่มครั้งละ500-800 บาท แล้วต้องนานเท่าไหร่+จ่ายเท่าไหร่ถึงจะหาย

..ต่อมา..ทราบว่ามีการบริการของรัฐ ซึ่งเป็นการฟื้นฟูร่างกายตามบ้านประชาชนในกทม. ซึ่งเป็นการร่วมมือของรพ.รัฐในการส่งนักกายภาพออกติดตาม บริการฟื้นฟูผู้ป่วย โดยต้องแจ้งชื่อกับรพ.รัฐในพื้นที่ใกล้บ้าน(เหมือนการขึ้นทะเบียน) แล้วเรื่องให้ส่งนักกายภาพมานัดทำกายภาพตามบ้าน ทั้งนี้ ผู้ที่ป่วยจะได้มีโอกาศที่จะหายเพิ่มขึ้น

แต่หลังจากตามเรื่องมาพักใหญ่ๆไม่มีรพ. รัฐใกล้บ้านซะงั้น
ใครทราบเรื่องนีบ้างช่วยบอกขั้นตอนให้หน่อยค่ะ

คุณพ่อป่วยอยู่รักษาจากดีขึ้นเป็นทรงๆ แล้ว หมดเงินไปมาก 8-9 ปีแล้ว ยังหวังให้ท่านหายอยู่ค่ะ อย่างน้อยพอยืนได้ หายใจเองได้ และจะได้พาออกไปข้างนอก โดยไม่ห่วงมากก็ยังดี

Comment #5
ไพริน
Posted @July,20 2009 11.35 ip : 115...111

รับทำแผลกดทับผู้ป่วย, ผู้สูงอายุ ถึงที่บ้านของท่าน ดูแลจนหายดี  ในราคาที่คุยกันได้
  ติดต่อ  ไพริน  081-984-2819

Comment #6
ใจ
Posted @August,04 2010 15.29 ip : 61...33

ลองส่ง

Comment #7
ใจรักเนอร์สซิ่งโฮม
Posted @August,04 2010 15.40 ip : 61...33

ศูนย์ รับดูแลผู้ป่วยระยะพักฟื่น ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต ผู้ป่วยอ่อนแรงที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ผู้ป่วยให้อาหารทางสายยาง  ผู้สูงอายุทั่วไป  มีรายวันรายเดือน  ราคาค่าบริการ ไม่แพงค่ะ  โณสอบถามรายละเอียดได้ที่   083-833-2899  -02-805-1404ขอบคุณค่ะ +)

Comment #8
หมออนามัย
Posted @October,22 2010 13.14 ip : 118...219

เข้ามาโฆษณาซะเลย ได้ลูกค้าบ้างไหมคะ

Comment #9
ผู้ติดตามประเมินผล
Posted @January,18 2011 09.46 ip : 182...247

ออกเยี่ยมผู้ป่วยตามบ้าน  เขียนโครงการเสียสวยหรูเพื่อขอเงินจากกองทุนหลักประกันสุขภาพประจำตำบล  แต่ไม่ได้ออกเยี่ยมเลย ถึงเวลาเบิกตังใช้แค่ถ่ายรูปเยี่ยมผู้ป่วยเรื้อรังคนเดียวมาส่ง  กินเงินฟรีๆทั้งนั้น    ใครออกความเห็นอะไรไม่ได้ โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ  เพราะพวกเขาเป็นหมออนามัย  ไม่ใช่คนธรรมดา  ใครแตะไม่ได้  แม่ตามด่าถึงบ้าน  งานประจำที่อนามัยก้อเอามาเขียนเอาเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพไปใช้เฉย  เจริญค่ะเมืองไทย

Comment #10
ไม่ทำเพราะกัว
Posted @January,27 2011 12.04 ip : 125...58

ออกเยี่ยมผู้ป่วยตามบ้าน  เขียนโครงการเสียสวยหรูเพื่อขอเงินจากกองทุนหลักประกันสุขภาพประจำตำบล  แต่ไม่ได้ออกเยี่ยมเลย ถึงเวลาเบิกตังใช้แค่ถ่ายรูปเยี่ยมผู้ป่วยเรื้อรังคนเดียวมาส่ง  กินเงินฟรีๆทั้งนั้น    ใครออกความเห็นอะไรไม่ได้ โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ  เพราะพวกเขาเป็นหมออนามัย  ไม่ใช่คนธรรมดา  ใครแตะไม่ได้  แม่ตามด่าถึงบ้าน  งานประจำที่อนามัยก้อเอามาเขียนเอาเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพไปใช้เฉย  เจริญค่ะเมืองไทย เพราะมีคนอย่างคุณซึ่งคอยค้าน เลยไม่ทำไม่ผิดค่ะ โคตรกัวจิงๆๆ

Comment #11
คนที่มองเห็นอีกมุม
Posted @February,18 2011 09.37 ip : 1...66

ใครจะรู้ว่าหมออนามัยต้องทำงานหนักแค่ไหนอย่ามองแค่มุมเดียวแล้วตัดสินทั้งหมดมันไม่ยุติธรรมกับคนที่เขาทุ่มเทเขาจะหมดกำลังใจซะป่าวนะคะ

Comment #12
นิรนาม
Posted @February,21 2011 17.27 ip : 203...43

เป็นกำลังใจให้หมอน้อย

Comment #13
นิรนาม
Posted @February,21 2011 17.28 ip : 203...43

อยากได้แบบการเยี่ยมบ้านมาแชร์กันบ้าง

Comment #14
wipawadee
Posted @February,27 2011 14.26 ip : 180...34

ขอชมเชยและเป็นกำลังใจนะคะสำหรับผู้ตั้งใจทำงานชุมชนเพราะเหนื่อยจริงๆ การเยี่ยมบ้านเป็นอะไรที่ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ การที่เราจะทำให้เขาดูแลตนเองและครอบครัวก็ยากเพราะเขาคิดว่าการดูแลสุขภาพต้องเป็นพยาบาลเท่านั้น การที่เราจะเปลียนทัศนคติเปลี่ยนความเชื่อก็ยาก  แต่ไม่มีอะไรที่ยากเกินไปหรอกค่ะ :)แล้วจะภูมิใจเมื่อทำได้  พยาบาลชุมชนสู้ๆ

Comment #15
หมออนามัย
Posted @April,21 2011 09.18 ip : 118...66

ตัวเองคิดอย่างไร มีประสบการณ์อย่างไรหล่อเลี้ยงชีวิตมา  อาจทำให้มองคนอื่นแบบนั้นๆ  อย่าตำหนิคนอื่นเลยเพราะต้นทุนชีวิตไม่เท่ากัน เอาเวลามาสร้างความดีกันดีกว่า โลกนี้ถ้าแง่มองดีก็มีบุญ มองว่าไม่ดีก็ถือว่าเป็นเวรกรรมก็แล้วกัน

Comment #16
Posted @July,25 2011 22.40 ip : 58...169

 

Comment #17
Posted @July,25 2011 22.42 ip : 58...169

 

ปฏิทินกิจกรรมประจำเดือน

«  เม.ย. 2557  »
อาพฤ
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
query time 2.248 ms.
request time 29.73 ms.