Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

Primary Care Unit Innovation

โครงการพัฒนาศักยภาพ อสม. ในการสนับสนุนการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก

ผู้รับผิดชอบโครงการ : นางพัชราภรณ์ ทะเกียง process
ปี พศ. : 2550
หน่วยงาน : สถานีอนามัย : สถานีอนามัยบ้านห้วยเคียน
จังหวัด : พะเยา
ประเภทนวัตกรรม : การสนับสนุน PCU และท้องถิ่น

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

รายละเอียดโครงการ :

หลักการและเหตุผล

                มะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 และ 2 ของการเกิดโรคมะเร็งในสตรี   ซึ่งเมื่อเป็นแล้วจะยากต่อการรักษา  แต่ถ้าหากว่า  เราสามารถค้นพบการเกิดโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรกที่เป็น  ก็จะทำให้การรักษาได้ผลดีมากขึ้น  ผู้ป่วยไม่ต้องเสียชีวิตจากการเกิดโรคมะเร็งนี้  ข้อมูลของสถานีอนามัยห้วยเคียน  ในปี  2548  พบผู้ป่วยเป็นมะเร็งเต้านมจำนวน  3 คน  ในปี  2549  พบจำนวน  1 คน   นอกนั้นพบเป็นก้อนเล็ก ๆ ซึ่งยังไม่ได้เป็นมะเร็งและได้รับการรักษาในความดูแลของแพทย์แล้ว วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันการเกิดโรคมะเร็งเต้านม  ก็คือ  ให้สตรีสามารถทำการตรวจเต้านมด้วยตนเองได้อย่างถูกต้อง ตามขั้นตอนการตรวจเต้านมด้วยตนเอง และเนื่องจากสตรีในวัยนี้มีจำนวนมาก และในการตรวจเต้านมนั้นเจ้าหน้าที่ไม่สามารถไปทำการตรวจเต้านมให้ได้ครอบคลุมจำนวนสตรีทุกคน ซึ่งข้อมูลในปี 2548  สถานีอนามัยบ้านห้วยเคียน มีจำนวนสตรีกลุ่มนี้ 1,215 คน และในปี 2549 มีจำนวน 1,075คน และจากข้อมูล ในปี 2548 สตรีในกลุ่มเป้าหมายสถานีอนามัยห้วยเคียน  สามารถตรวจเต้านมด้วยตนเองได้ถึงร้อยละ  80  แต่ไม่สามารถประเมินได้ในเรื่องของคุณภาพการตรวจว่าสตรีสามารถตรวจเต้านมได้อย่างถูกต้อง ตามขั้นตอนการตรวจเต้านมหรือไม่ และสตรีกลุ่มนี้ได้ตรวจเต้านมอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกเดือนหรือไม่  ในปี   2549  สถานีอนามัยบ้านห้วยเคียน  จึงได้ประดิษฐ์โมเดลสำหรับการสอนการตรวจเต้านมด้วยตนเองขึ้น  โดยนำมาฝึกสอนให้กับอสม. เพื่อให้อสม.นำไปใช้สอนให้กับสตรีกลุ่มเป้าหมาย  ซึ่งทำให้สตรีกลุ่มเป้าหมายสามารถตรวจเต้านมได้อย่างถูกต้องตามขั้นตอนการตรวจ   ถึงร้อยละ  90.98  ซึ่งในการดำเนินงานกับสตรีกลุ่มเป้าหมายโดยให้เครือข่ายด้านสุขภาพ  คือ  อสม. ลงไปปฏิบัติงานในพื้นที่นั้น จากการดำเนินงานของ อสม.ที่ผ่านมา โดยให้ อสม.ใช้โมเดลสำหรับสอนการตรวจเต้านมเข้าไปสอนให้กับสตรีกลุ่มเป้าหมาย  และบันทึกผลการดำเนินงานส่งให้กับ สอ. เป็นประจำทุกเดือน  ปัญหาที่พบ คือ  อสม. ไม่ได้ดำเนินงานกับสตรีกลุ่มเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง  ซึ่ง อสม. ส่งรายงานผลการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีกลุ่มเป้าหมายรายเดือนเพียงร้อยละ  20 - 30 ของจำนวน อสม.ทั้งหมด  จากการสุ่มสอบถามทั้งกลุ่มประชาชน และอสม. พบว่าอสม.และกลุ่มเป้าหมายยังไม่เห็นความสำคัญของการตรวจเต้านมเป็นประจำทุกเดือน  เนื่องจากการคลำเต้านมแล้ว ไม่พบไม่เจออะไร เมื่อคลำเดือนต่อไปก็ไม่มีอะไร ก็เลยเลิกสนใจที่จะคลำอยู่เป็นประจำ  และในการดำเนินงานของ อสม. ยังขาดทักษะ  ความรู้ความเข้าใจในกระบวนการทำงาน  กระบวนการที่จะถ่ายทอดความรู้แก่สตรีกลุ่มเป้าหมาย โดยเฉพาะ   อสม.ชาย  ซึ่งยังขาดความมั่นใจในการดำเนินงาน  ดังนั้น ถ้าสามารถที่จะให้ อสม.ดำเนินงานในเรื่องการคัดกรองมะเร็งเต้านมกับกลุ่มสตรีเหล่านี้ได้ครอบคลุมและมีความต่อเนื่อง ให้กลุ่มสตรีเหล่านี้ให้ความสนใจและให้ความสำคัญกับการดูแลเต้านม โดยหมั่นตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นประจำ  จะสามารถช่วยชีวิตกลุ่มสตรีเหล่านี้ให้รอดพ้นจากโรคมะเร็งเต้านมได้   

ในเรื่องของมะเร็งปากมดลูก สตรีกลุ่มเป้าหมายของสถานีอนามัยบ้านห้วยเคียน  มาตรวจค้นหามะเร็งปากมดลูก  โดยวิธี  pap smear  ค่อนข้างน้อย  เพียงประมาณร้อยละ 15 - 20 ในแต่ละปี ซึ่งในการตรวจก็จะมีการค้นพบความผิดปกติเริ่มแรก   ที่ยังไม่ได้เป็นมะเร็งแต่ถ้าปล่อยไว้ก็อาจพัฒนากลายไปเป็นมะเร็งปากมดลูกได้  และผู้ป่วยเหล่านี้ก็ได้รับการส่งต่อให้อยู่ในความดูแลของแพทย์   ในปี 2548  พบ  3  ราย  ในปี 2549 พบ 1 ราย  และพบที่เป็นมะเร็งปากมดลูกแต่ไม่ได้รับการตรวจคัดกรองโดยวิธี pap  smear  แต่ค้นพบเมื่อมีอาการแล้ว  และกลายเป็นมะเร็งไปแล้วจำนวน  1 ราย   ทางสถานีอนามัยได้ให้บริการส่งเสริม ป้องกันแก่ประชาชนในการให้ความรู้  ในเชิงรุก  แต่ก็ยังมีผู้มารับบริการตรวจค่อนข้างน้อย  ไม่ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย   ทั้งนี้จากการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา  พบว่า  สาเหตุที่มีผู้มารับบริการค่อนข้างน้อย   เนื่องจาก  1.  ประชาชนที่อยู่ห่างไกลจากสถานีอนามัย  ส่วนใหญ่มีฐานะยากจน  เดินทางมาที่สถานีอนามัยลำบาก  ทำให้ไม่สามารถมารับบริการตรวจได้  2.  ในช่วงที่มีการรณรงค์ตรวจมะเร็งปากมดลูกนั้น  กลุ่มเป้าหมายบางรายเป็นช่วงที่มีประจำเดือนทำให้ไม่สามารถมารับการตรวจในช่วงรณรงค์ได้  3.  กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่อาย  ไม่กล้ามารับบริการตรวจ  และ 4.  กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่ยังไม่ตระหนักในเรื่องโรค  ยังคิดว่าถ้าไม่มีอาการผิดปกติอะไร  ก็คงจะไม่เป็น  ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องตรวจก็ได้

ดังนั้น  สถานีอนามัยบ้านห้วยเคียน  จึงได้จัดโครงการการพัฒนาศักยภาพของ อสม. ขึ้น เพื่อให้ อสม. มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง   ในเรื่องของโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก ตลอดจนการฝึกทักษะวิธีการตรวจเต้านมด้วยตนเอง  และแนวคิดในการทำงานให้กับ อสม.   ตลอดจนฝึกการทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายระหว่างเจ้าหน้าที่และอสม.ในแต่ละหมู่บ้าน   ซึ่งจะสามารถให้ อสม. ซึ่งเป็นเครือข่ายด้านสุขภาพที่สำคัญได้เป็นพลังสำคัญในการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ ให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมาย โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน  ซึ่งจะส่งผลให้ประชาชนให้ความสำคัญของดูแลสุขภาพของตนเอง มีการตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง และมาตรวจมะเร็งปากมดลูกเพิ่มมากขึ้น เพื่อป้องกันการเกิดโรคให้ครอบคลุมจำนวนประชากรที่รับผิดชอบ

download ดาวน์โหลดไฟล์รายละเอียดโครงการ : py073...pdf

ปฏิทินกิจกรรมประจำเดือน

«  เม.ย. 2557  »
อาพฤ
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
query time 2.032 ms.
request time 5.436 ms.