Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

Primary Care Unit Innovation

โครงการพัฒนาระบบการดูแล แม่และเด็กด้วยใจโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ผู้รับผิดชอบโครงการ : นางปาริชาติ แก้วทองคำ process
ปี พศ. : 2550
หน่วยงาน : สถานีอนามัย : สถานีอนามัยตำบลยาบี อ.หนองจิก จ.ปัตตานี
จังหวัด : ปัตตานี
ประเภทนวัตกรรม : นวัตกรรมบริการปฐมภูมิในกลุ่มสตรีและครอบครัว

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

รายละเอียดโครงการ :

หลักการและเหตุผล

การพัฒนางานสุขภาพในปัจจุบันและอนาคต เน้นการสร้างเสริมสุขภาพ โดยมีเป้าหมายเพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดี การมีความสุข ประชาชนพึ่งตนเองด้านสุขภาพได้ รัฐเป็นผู้สนับสนุน และระบบบริการสุขภาพก็ต้องมีการพัฒนาให้มีคุณภาพ ประชาชนเข้าถึงได้สะดวก มีประสิทธิภาพ โดยการร่วมกับองค์กรภาคประชาชน เพื่อสร้างเสริมสุขภาพและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน งานอนามัยแม่และเด็กเป็นงานส่งเสริมสุขภาพซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ของบริการสาธารณสุขที่ให้บริการกับประชาชนทั่วไป และกลุ่มประชาชนกลุ่มหนึ่งที่สำคัญ และเกี่ยวข้องกับกลุ่มอื่นๆ นั้นคือ หญิงตั้งครรภ์ซึ่งหญิงตั้งครรภ์ทุกคนจะต้องได้รับการดูแลจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ครบตามเกณฑ์ที่กำหนด คือก่อนคลอด 4 ครั้ง รับรู้ถึงปัจจัยเสี่ยงของตนเอง วิธีการปฏิบัติตนที่ถูกต้อง ที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการคลอดในสถานบริการสาธารณสุข และดูแลหลังคลอดให้ครบ 2 ครั้งตามเกณฑ์เช่นเดียวกัน

และสืบเนื่องจากปัญหางานอนามัยแม่และเด็กเป็นปัญหาสำคัญในพื้นที่ สถานีอนามัยตำบลยาบีร่วมกับภาคประชาชนและองค์กรท้องถิ่นได้ร่วมมือกันดำเนินงานแก้ไขปัญหางานอนามัยแม่และเด็กอย่างจริงจังต่อเนื่องมา 2 ปี แล้ว โดยในปี2548ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากสปสช.โครงการPCU ในฝัน 70,000 บาท และปี2549 จากองค์การบริหารส่วนตำบลยาบี 50,000 บาท ซึ่งจากการดำเนินแก้ปัญหาในด้านต่างๆ มีการพัฒนาคลีนิกบริการฝากครรภ์ให้ได้ตามมาตรฐานPCU ส่งเสริมให้หญิงมีครรภ์ได้รับการฝากครรภ์ที่มีคุณภาพมีการปฏิบัติตนได้ถูกต้องระหว่างตั้งครรภ์และคลอดกับเจ้าหน้าที่อย่างปลอดภัยทั้งแม่และลูก และส่งเสริมให้ครอบครัวมีความรู้ในการดูแลหญิงมีครรภ์ สนับสนุนให้หญิงมีครรภ์คลอดกับเจ้าหน้าที่ที่โรงพยาบาล พัฒนากระบวนการส่งต่อหญิงมีครรภ์พบแพทย์และคลอดโรงพยาบาลอย่างมีคุณภาพ มีนวัตกรรมใหม่ๆเกิดขึ้นในหลายเรื่อง เช่น การปรับเปลี่ยนบทบาทผดุงครรภ์โบราณเป็นผู้ส่งต่อหญิงมีครรภ์คลอดโรงพยาบาลและการปรับบทบาทผดบ.เป็นการนวดหลังคลอดแทนการทำคลอด อสม.ร่วมใจใส่ใจดูแลหญิงมีครรภ์ติดตามดูแลตั้งแต่ตั้งครรภ์ถึงหลังคลอด ค่าพาหนะจูงใจหญิงตั้งครรภ์ที่ฝากครรภ์ครบตามเกณฑ์ไปคลอดโรงพยาบาล ผลการดำเนินงานในภาพรวมดีขึ้นมากในปี 2547 -2549(2548-2549 มีการดำเนินโครงการฯ) Eary Anc ร้อยละ7.56,35.52และ59.62ตามลำดับ การฝากครรภ์ครบ 4 ครั้งตามเกณฑ์ ร้อยละ 92.15, 92.64และ92.31ตามลำดับ การคลอดกับเจ้าหน้าที่ ร้อยละ40.76,76.47และ88.46 ภาวะซีดร้อยละ 34.84,55.26และ20.02 ตามลำดับ (มีแนวโมลดลง แต่ก็ยังเป็นปัญหาใหญ่อยู่ ) น้ำหนักทารกแรกคลอดต่ำกว่า 2,500 กรัมร้อยละ 6.38,6.45และ11.32 ตามลำดับ ซึ่งมีแนวโน้มสูงขึ้นมาก การตายของทารก ร้อยละ41.66,51.72และ18.87 ตามลำดับ ปัญหาฟันผุในหญิงตั้งครรภ์มากกว่าร้อยละ 90 ไม่มีหญิงตั้งครรภ์ที่คลอดโดยไม่ฝากครรภ์ คลินิกฝากครรภ์ที่ได้มาตรฐาน เป็นที่พึงพอใจของผู้รับบริการถึงร้อยละ 0(2547ไม่มีการประเมิน),92 และ 94 )แต่ปัญหาในงานแม่และเด็กยังไม่หมดไป จากการเก็บข้อมูลในการดำเนินงาน ยังพบปัญหาอีกหลายด้านที่ต้องแก้ไขต่อไป ทั้งภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ น้ำหนักทารกแรกคลอดต่ำกว่า 2,500 กรัมซึ่งมีแนวโน้มสูงขึ้นมาก ภาวะแทรกซ้อนจากการการคลอดกับผดุงครรภ์โบราณ (รกติด 2 ราย กลับเด็กท่าขวางทางหน้าท้อง ตกเลือด 1 ราย เสียชีวิตหลังคลอด 3 ชั่วโมง สำลักน้ำคร่ำ 1 ราย)การอยู่ไฟที่ไม่สะอาด ความเชื่อของหญิงหลังคลอดในการบริโภคอาหารของแม่ ร้อยละ 80 หญิงหลังคลอดอายและไม่ยอมตรวจหลังคลอดทั้งๆที่คลอดกับเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล พฤติกรรมการเลี้ยงดูทารกในปีแรก การให้อาหารเสริมแก่ทารกเร็วเกินไป การเริ่มมีค่านิยมใช้นมผงเลี้ยงทารกทดแทนการใช้นมแม่ หลังคลอด 100 วัน เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 50 การตายของทารกหลังคลอดในขวบปีแรก ซึ่งตายไม่ทราบสาเหตุ ปัญหาการตายของทารกที่บ้านในพื้นที่ตำบลยาบีพบทุกปี เป็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องได้รับการแก้ไข (ปี 2548 3ราย ฝาแฝด 1 คู่ เด็กอายุ 8 เดือน 1 ราย ปื 2549 1 ราย หลังคลอดกับผดุงครรภ์โบราณ ได้ 3 ชม.สงสัยสำลักน้ำคร่ำ) และเนื่องจากสถานการณ์และอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอในการดูแลผู้รับบริการ ในการเยี่ยมหลังคลอดบางครั้งต้องให้อสม.เป็นผู้ไปติดตามเยี่ยมแทน ปัญหาการวางแผนครอบครัวที่มีผู้รับบริการเพียงร้อยละ 29.53 ปัญหาการรับวัคซีนของเด็ก 0-5 ปีเริ่มลดลงทั้งจากการเคลื่อนย้ายแรงงานเพื่อประกอบอาชีพของผู้ปกครองและจากสถานการณ์ในพื้นที่ ทำให้การติดตามจากเจ้าหน้าที่ไม่ทั่วถึง งานแม่และเด็กในพื้นที่ยังคงมีอีกหลายรื่องที่ต้องมีการแก้ปัญหาเร่งด่วนและพัฒนาต่อไปอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะปัญหาเรื่องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาและต่อเนื่องมาก ในขณะนี้ในพื้นที่กำลังตื่นตัวมากในเรื่องของงานอนามัยแม่และเด็ก หน่วยงานและทีมงานสร้างสุขภาพภาคประชาชนจึงมีความเห็นร่วมกันที่ดำเนินงานแก้ปัญหางานอนามัยแม่และเด็กต่อไป โดยในปีนี้การให้บริการเดิมที่ดีอยู่แล้วจะคงสภาพไว้ จะพัฒนาต่อในส่วนที่มีปัญหามุ่งเน้นการบริการฝากครรภ์ที่มีคุณภาพการคลอดที่โรงพยาบาลและพัฒนาระบบบริการการดูแลหลังคลอดโดยทีมเครือข่ายสร้างสุขภาพและครอบครัว ( เจ้าหน้าที่,อสม.,ผดุงครรภ์โบราณและครอบครัวหญิงตั้งครรภ์) โดยการอยู่ไฟที่ผสมผสานกับการแพทย์แผนไทยแผนปัจจุบันและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นที่มีให้เกิดประโยชน์(การนวดหลังคลอดโดยทีมเครือข่ายสร้างสุขภาพและการประคบด้วยลูกประคบสมุนไพร ซึ่งหญิงหลังคลอดและครอบครัวสามารถทำเองได้ การนวดเต้านมหลังคลอดเพื่อเร่งน้ำนม) โดยเน้นหลักความสะอาดตามหลักศาสนาอิสลามและสุขลักษณะที่ถูกต้อง การติดตามเยี่ยมหลังคลอดร้อยละ 100 และอย่างน้อยร้อยละ 80 มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมยอมรับการตรวจหลังคลอด และตรวจมะเร็งปากมดลูก พฤติกรรมการบริโภคอาหารมารดาหลังคลอด ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างน้อย 6 เดือน พฤติกรรมการเลี้ยงดูทารกในขวบปีแรก ให้ความรู้เชิงปฏิบัติการเรื่องอาหารเสริมทารกโดยใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นจัดเป็นเมนูอาหาร โดยมีการติดตามประเมินผลเป็นระยะตามขั้นตอนของโรงเรียนพ่อแม่ ส่งเสริมบทบาทของครอบครัวหรือสามีในการดูแลทั้งก่อนคลอด คลอดและหลังคลอด ผสมผสานการดูแลแม่และเด็กโดยครอบครัวและชุมชน โดยนวัตกรรมที่เกิดขึ้นคือระบบการดูแลแม่และเด็กโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยทีมเครือข่ายสร้างสุขภาพในพื้นที่ เพื่อหนุนเสริมบทบาทผดุงครรภ์โบราณให้มีคุณค่าสามารถทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ในการดูแลสุขภาพแม่และเด็กในชุมชนได้ เป็นการดูแลหญิงก่อนคลอดและหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านผสมผสานกับการแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม(อบรมพื้นฟูเสริมทักษะการนวดเต้านมและการนวดหลังคลอด) บทบาทของอสม.ในการติดตามข้อมูลการตั้งครรภ์การคลอดและเยี่ยมหลังคลอด เพื่อแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบให้เร็วที่สุด. เพื่อทีมเครือข่ายสุขภาพจะได้วางแผนการให้บริการดูแลหลังคลอด(การนวดหลังคลอด การอยู่ไฟและการประคบสมุนไพร และการนวดเต้านม)ตามระบบที่วางไว้ เป็นการให้บริการหรือดูแลกันด้วยใจเสมือนเป็นครอบครัวเดียวกัน และครอบครัวมีความรู้ความเข้าใจให้ความร่วมมือร่วมใจในการดูแลหญิงตั้งครรภ์เพื่อให้แม่ลูกสุขภาพดีต่อไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อสร้างทีมเครือข่ายสร้างสุขภาพตำบลยาบี(ผดบ.,อสม,จนท)และครอบครัว ให้ดูแลครอบครัวและชุมชนในเรื่องอนามัยแม่และเด็กและเป็นที่ปรึกษาด้านสุขภาพได้

2. ครอบครัวมีความรู้และเข้าใจมีบทบาทสำคัญในการร่วมมือให้การดูแลหญิงตั้งครรภ์ตั้งแต่ตั้งครรภ์จนคลอดและหลังคลอดส่งเสริมให้แม่และเด็กมีสุขภาพดี

3. เพื่อพัฒนาระบบการดูแลก่อนคลอดและหลังคลอดใกล้บ้านใกล้ใจของเครือข่ายสร้างสุขภาพตำบลยาบีและครอบครัว เป็นระบบการดูแลตั้งแต่ตั้งครรภ์ถึงหลังคลอดให้ได้รับการฝากครรภ์อย่างมีคุณภาพผู้รับบริการพึงพอใจในระบบบริการที่ได้มาตรฐานส่งเสริมการคลอดกับเจ้าหน้าที่ที่โรงพยาบาลมากกว่าร้อยละ 90 ให้คลอดอย่างปลอดภัยทั้งแม่และลูกรวมถึงการดูแลหลังคลอด

4. เพื่อพัฒนาให้เกิดการดูแลหลังคลอดที่ผสมผสานการแพทย์แผนปัจจุบันแพทย์แผนไทย และระลึกถึงคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยใจด้วยทีมเครือข่ายสร้างสุขภาพและครอบครัว มีการอยู่ไฟที่เป็นไปตามหลักการแพทย์แผนไทยผสมผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่น สะอาดและถูกสุขลักษณะ ไม่ขัดกับประเพณีวัฒนธรรมของพื้นที่

5. เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดรวมไปถึงครอบครัวให้ไปในทางบวก มีความรู้เรื่องการบริโภคอาหารการดูแลสุขภาพตนเองหลังคลอดและการเลี้ยงดูการให้นมแม่และอาหารเสริมลูกเป็นอย่างดี การดูแลทารก 0-1 ปี

6. การวางแผนครอบครัวในหญิงหลังคลอดเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 60

7. พัฒนาระบบการส่งต่อข้อมูลการคลอดที่รวดเร็วโดยญาติและอสม. เพื่อการวางแผนการเยี่ยมบ้านดูแลหลังคลอดที่เป็นองค์รวมมีประสิทธิภาพและประทับใจของผู้รับบริการและครอบครัว

8. เพื่อให้ภาคประชาชนและท้องถิ่นรวมถึงผู้นำชุมชน แกนนำต่างๆในพื้นที่มีส่วนร่วมในการดูแลสุขภพแม่และเด็กในชุมชนและให้การสนับสนุนในการดำเนินงาน

9. เพื่อดำรงไว้ซึ่งความมีคุณค่าของผดุงครรภ์โบราณสร้างอาชีพและรายได้แก่ผดุงครรภ์โบราณสามารถปรับเปลี่ยนบทบาทจากผู้ทำคลอด มาเป็นผู้ดูแลหลังคลอดอย่างเต็มภาคภูมิ

10. เพื่อพัฒนาคลีนิกหลังคลอดในสถานบริการให้ได้มาตรฐาน ส่งเสริมให้หญิงหลังคลอดตรวจหลังคลอดให้ได้มากกว่าร้อยละ 80

11. เพื่อให้ปัญหางานอนามัยแม่และเด็กในพื้นที่ค่อยๆลดลงและหมดไป หากมีปัญหาก็ให้ความร่วมมือในการแก้ปัญหาร่วมกัน

download ดาวน์โหลดไฟล์รายละเอียดโครงการ : south-228-พัฒนาระบบการดูแลแม่และเด็ก.pdf
Comment #1
Posted @March,20 2008 13.21 ip : 203...48

ฟรีสัมมนา ‘เคล็ดลับพัฒนา 3Q - เชาวน์ปัญญา อารมณ์ คุณธรรม’ ลูกน้อย + workshop

กลับมาอีกครั้งกับสาระและกิจกรรมดีๆสำหรับครอบครัวในงาน RAIS Family Village: Seminar & Workshop ’08 อาทิตย์ที่ 27 เม.ย. 51/ 9.30 - 13.00 น. ณ ร.ร.นานาชาติแอ็ดเวนต์รามคำแหง (ซ.รามคำแหง 119)
ภายในงานประกอบไปด้วยกิจกรรมต่างๆ อาทิ เสวนาในหัวข้อ ‘เคล็ดลับพัฒนา 3Q ลูกน้อย - เชาวน์ปัญญา อารมณ์ คุณธรรม’ โดยจิตแพทย์เด็กชื่อดัง / Workshop สำหรับคุณแม่และคุณหนูๆ / ฟังเคล็ดลับจากผู้เชี่ยวชาญเรื่อง ‘เรียนอย่างไรให้เก่งทั้ง 2 ภาษา’ / เกมส์ / การแสดง เป็นต้น ซึ่งกิจกรรมนี้เปิดกว้างสำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่มีบุตรอายุระหว่าง 0-11 ปี

*รับจำนวนจำกัด! สำรองที่นั่ง 50 ท่านแรกรับ Gift Set จากผู้สนับสนุนใจดี *มีอาหารว่าง...ไม่เสียค่าใช้จ่ายในการร่วมงาน!

สำรองที่นั่ง: คุณปุ๊ก / คุณโอ๋ โทร. 02-3700316-7 ต่อ 117, 107
มือถือ 086-9953285, 089-4521679

Comment #2
ฟ้า
Posted @May,03 2008 14.33 ip : 61...171

แม่อายุ  8  ขวบนะคะ  มีลูกแล้ว  เอามันจัง :o  8)  +)  ;) 1[p align=right][/p

ปฏิทินกิจกรรมประจำเดือน

«  เม.ย. 2557  »
อาพฤ
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
query time 2.1800000000001 ms.
request time 10.524 ms.